(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

ఉద్యోగపర్వ - అధ్యాయ 081

॥ శ్రీః ॥
5.81. అధ్యాయః 081
Mahabharata - Udyoga Parva - Chapter Topics
శ్రీకృష్ణేన ద్యూతసభాయాం స్వానుభూతదుఃసహదుఃఖమభినివేద్య రుదంతీం ద్రౌపదీంప్రతి సుయోధనాదినిధనప్రతిజ్ఞానపూర్వకం సమాశ్వాసనం ॥ 1 ॥
Mahabharata - Udyoga Parva - Chapter Text

వైశంపాయన ఉవాచ। 5-81-0x(3634)(34629
రాజ్ఞస్తు వచనం శ్రుత్వా ధర్మార్థసహితం హితం।
కృష్ణా దాశార్హమాసీనమబ్రవీచ్ఛోకకర్శితా ॥ 5-81-1(34630)
సుతా ద్రుపదరాజస్య స్వసితాయతమూర్ధజా ।
సంపూజ్య సహదేవం చ సాత్యకిం చ మహారథం ॥ 5-81-2(34631)
భీమసేనం చ సంశాంతం దృష్ట్వా పరమదుర్మనాః ।
అశ్రుపూర్ణేక్షణా వాక్యమువాచేదం మనస్వినీ ॥ 5-81-3(34632)
విదితం తే మహాబాహో ధర్మజ్ఞ మధుసూదన ।
యథా నికృతిమాస్థాయ భ్రంశితాః పాండవాః సుఖాత్॥ 5-81-4(34633)
ధృతరాష్ట్రస్య పుత్రేణ సామాత్యేన జనార్దన।
యథా చ సంజయో రాజ్ఞా మంత్రం రహసి శ్రావితః ॥ 5-81-5(34634)
యుధిష్ఠిరస్య దాశార్హ తచ్చాపి విదితం తవ।
యథోక్తః సంజయశ్చైవ తచ్చ సర్వం శ్రుతం త్వయా ॥ 5-81-6(34635)
పంచ నస్తాత దీయంతాం గ్రామా ఇతి మహాద్యుతే।
అవిస్థలం వృకస్థలం మాకందీం వారణావతం ॥ 5-81-7(34636)
అవసానం మహాబాహో కంచిదేకం చ పంచమం।
ఇతి దుర్యోధనో వాచ్యః సుహృదశ్చాస్య కేశవ ॥ 5-81-8(34637)
న చాపి హ్యకరోద్వాక్యం శ్రుత్వా కృష్ణ సుయోధనః ।
యుధిష్ఠిరస్య దాశార్హ శ్రీమతః సంధిమిచ్ఛతః ॥ 5-81-9(34638)
అప్రదానేన రాజ్యస్య యది కృష్ణ సుయోధనః।
సంధిమిచ్ఛేన్న కర్తవ్యం తత్ర గత్వా కథంచన ॥ 5-81-10(34639)
శక్ష్యంతి హి మహాబాహో పాండవాః సృంజయైః సహ।
ధార్తరాష్ట్రబలం ఘోరం క్రుద్ధం ప్రతిసమాసితుం ॥ 5-81-11(34640)
న హి సాంనా న దానేన శక్యోఽర్థస్తేషు కశ్చన ।
తస్మాత్తేషు న కర్తవ్యా కృపా తే మధుసూదన ॥ 5-81-12(34641)
సాంనా దానేన వా కృష్ణ యే న శాంయంతి శత్రవః।
యోక్తవ్యస్తేషు దండః స్యాజ్జీవితం పరిరక్షతా ॥ 5-81-13(34642)
తస్మాత్తేషు మహాదండః క్షేప్తవ్యః క్షిప్రమచ్యుత।
త్వయా చైవ మహాబాహో పాండవైః సహ సృంజయైః ॥ 5-81-14(34643)
ఏతత్సమర్థం పార్థానాం తవ చైవ యశస్కరం।
క్రియమాణం భవేత్కృష్ణ క్షత్రస్య చ సుఖావహం ॥ 5-81-15(34644)
క్షత్రియేణ హి హంతవ్యః క్షత్రియో లోభమాస్థితః।
అక్షత్రియో వా దాశార్హ స్వధర్మమనుతిష్ఠతా ॥ 5-81-16(34645)
అన్యత్ర బ్రాహ్మణాత్తాత సర్వపాపేష్వవస్థితాత్।
గురుర్హి సర్వవర్ణానాం బ్రాహ్మణః ప్రసృతాగ్రభుక్ ॥ 5-81-17(34646)
యథాఽవధ్యే వధ్యమానే భవేద్దోషో జనార్దన ।
స వధ్యస్యావధే దృష్ట ఇతి ధర్మవిదో విదుః ॥ 5-81-18(34647)
యథా త్వాం న స్పృశేదేష దోషః కృష్ణ తథా కురు।
పాండవైః సహ దాశర్హైః సృంజయైశ్చ ససైనికైః ॥ 5-81-19(34648)
పునరుక్తం చ వక్ష్యామి విశ్రంభేణ జనార్దన।
కా తు సీమంతినీ మాదృకం పృథివ్యామస్తి కేశవ ॥ 5-81-20(34649)
సుతా ద్రుపదరాజస్య వేదిమధ్యాత్సముత్థితా।
ధృష్టద్యుంనస్య భగినీ తవ కృష్ణ ప్రియా సఖీ ॥ 5-81-21(34650)
ఆజమూఢకులం ప్రాప్త స్నుషా పాండోర్మహాత్మనః ।
మహిషీ పాండుపుత్రాణాం పంచేంద్రసమవర్చసాం ॥ 5-81-22(34651)
సుతా మే పంచభిర్వీరైః పంచ జాతా మహారథాః ।
అభిమన్యుర్యథా కృష్ణ తథా తే తవ ధర్మతః ॥ 5-81-23(34652)
సాఽహం కేశగ్రహం ప్రాప్తా పరిక్లిష్టా సభాం గతా।
పశ్యతాం పాండుపుత్రాణాం త్వయి జీవతి కేశవ ॥ 5-81-24(34653)
జీవస్తు పాండుపుత్రేషు పంచాలేష్వథ వృష్ణిషు।
దాసీభాతాఽస్మి పాపానాం సభామధ్యే వ్యవస్థితా ॥ 5-81-25(34654)
నిరమర్షేష్వచేష్టేషు ప్రేక్ష్యమాణేషు పాండుషు ।
పాహి మామితి గోవింద మనసా చింతితోసి మే ॥ 5-81-26(34655)
యత్ర మాం భగవాన్రాజా శ్వశురో వాక్యమబ్రవీత్।
వరం వృణీష్వ పాంచాలి వరార్హాఽసి మతా మమ ॥ 5-81-27(34656)
అదాసాః పాండవాః సంతు సరథాః సాయుధా ఇతి।
మయోక్తే యత్ర నిర్ముక్తా వనవాసాయ కేశవ ॥ 5-81-28(34657)
ఏవంవిధానాం దుఃఖానామభిజ్ఞోఽసి జనార్దన ।
త్రాయస్వ పుండరీకాక్ష సభర్తృజ్ఞాతిబాంధవాన్ ॥ 5-81-29(34658)
నన్వహం కృష్ణ భీష్మస్య ధృతరాష్ట్రస్య చోభయోః ।
శ్నుషా భవామి ధర్మేణ సాఽహం దాసీకృతా బలాత్ ॥ 5-81-30(34659)
ధిక్పార్థస్య ధనుష్మత్తాం భీమసేనస్య ధిగ్బలం।
యత్ర దుర్యోధనః కృష్ణ ముహూర్తమపి జీవతి ॥ 5-81-31(34660)
యది తేఽహమనుగ్రాహ్యా యది తేఽస్తి కృపా మయి।
ధార్తరాష్ట్రేషు వై కోపః సర్వః కృష్ణ విధీయతాం ॥ 5-81-32(34661)
వైశంపాయన ఉవాచ। 5-81-33x(3635)
ఇత్యుక్త్వా మృదుసంహారం వృజినాగ్రం సుదర్శనం।
సునీలమసితాపాంగీ సర్వగంధాదివాసితం ॥ 5-81-33(34662)
సర్వలక్షణసంపన్నం మహాభుజగవర్చసం ।
కేశపక్షం వరారోహా గృహ్వ వామేన పాణినా ॥ 5-81-34(34663)
పద్మాక్షీ పుండరీకాక్షముపేత్య గజగామినీ ।
అశ్రుపూర్ణేక్షణా కృష్ణా కృష్ణం వచనమబ్రవీత్ ॥ 5-81-35(34664)
అయం తే పుండరీకాక్ష దుఃశాసనకరోద్ధృతః।
స్మర్తవ్యః సర్వకార్యేషు పరేషాం సంధిమిచ్ఛతాం ॥ 5-81-36(34665)
యది భీమార్జునౌ కృష్ణ కృపణౌ సంధికాముకౌ ।
పితా మే యోత్స్యతే వృద్ధః సహ పుత్రైర్మహారథైః ॥ 5-81-37(34666)
పంచ చైవ మహావీర్యాః పుత్రా మే మధుసూదన ।
అభిమన్యుం పురస్కృత్య యోత్స్యంతే కురుభిః సహ ॥ 5-81-38(34667)
దుఃశాసనభుజం శ్యామం సంఛిన్నం పాంసుకుంఠితం।
యద్యహం తు న పశ్యామి కా శాంతిర్హృదయస్య మే ॥ 5-81-39(34668)
త్రయోదశ హి వర్షాణి ప్రతీక్షంత్యా గతాని మే।
విధాయ హృదయే మన్యుం ప్రదీప్తమివ పావకం ॥ 5-81-40(34669)
విదీర్యతే మే హృదయం భీమవాక్శల్యపీడితం ।
యోఽయమద్య మహాబాహుర్ధర్మమేవానుపశ్యతి ॥ 5-81-41(34670)
ఇత్యుక్త్వా బాష్పరుద్ధేన కంఠేనాయతలోచనా ।
రురోద కృష్ణా సోత్కంపం సస్వరం బాష్పగద్గదం ॥ 5-81-42(34671)
స్తనౌ పీనాయతశ్రోణీ సహితావభివర్షతీ।
ద్రవీభూతమివాత్యుష్ణం ముంచంతీ వారి నేత్రజం ॥ 5-81-43(34672)
తామువాచ మహాబాహుః కేశవః పరిసాంత్వయన్।
అచిరాద్ద్రక్ష్యసే కృష్ణే రుదతీర్భరతస్త్రియః ॥ 5-81-44(34673)
ఏవం తా భీరు రోస్త్యంతి నిహతజ్ఞాతిబాంధవాః।
హతమిత్రా హతబలా యేషాం క్రుద్ధాఽసి భామినీ ॥ 5-81-45(34674)
అహం చ తత్కరిష్యామి భీమార్జునయమైః సహ ।
యుధిష్ఠిరనియోగేన దైవాచ్చ విధినిర్మితాత్ ॥ 5-81-46(34675)
ధార్తరాష్ట్రాః కాలపక్వా న చేచ్ఛృణ్వంతి మే వచః।
శేష్యంతే నిహతా భూమౌ శ్వసృగాలాదనీకృతాః ॥ 5-81-47(34676)
చలేద్ధి హిమవాఞ్శైలో మేదినీ శతధా భవేత్।
ద్యౌః పతేచ్చ సనక్షత్రా న మే మోఘం వచో భవేత్ ॥ 5-81-49a` శుష్యేత్తోయనిధిః కృష్ణే న మే మోఘం వచో భవేత్।'
సత్యం తే ప్రతిజానామి కృష్ణే బాష్పో నిగృహ్యతాం ।
హతామిత్రాఞ్శ్రియా యుక్తానచిదాద్ద్రక్ష్యసే పతీన్ ॥ ॥ 5-81-48(34677)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే ఉద్యోగపర్వణి భగవద్యానపర్వణి ఏకాశీతితమోఽధ్యాయః ॥

Mahabharata - Udyoga Parva - Chapter Footnotes
5-81-11 ప్రతిసమాసితుం ప్రతిపక్షతయా స్థాతుం ॥
5-81-15 సమర్థం యుక్తం ॥
5-81-17 ప్రమృతం ప్రదత్తం చ తదగ్రం చ తస్య భోక్తా ప్రసృతాగ్రభుక్ ॥
5-81-33 మృదుసంహారం వేణీరూపేణ సమాహృతమపి మృదుం।
వృజినాగ్రం కుటిలాగ్రం కేశవత్సూక్ష్మాగ్రం వా।
వృజినః కుటిలేఽన్యవదితి విశ్వః। సుదర్శనం రమణీయం ॥
5-81-45 రోత్స్యంతి రోదిష్యంతి ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.